Teksty zgromadzone w tym dziale pokazują wielotorowość wyobraźni: od rysowania ulotnych, często niemożliwych horyzontów, po naruszanie podstaw przeszłości. Rozmaite teksty wchodzą tu ze sobą w dialog: u Bartza mamy drzewa wyrosłe na Marsie, modelowanie przestrzeni obcych planet, rysowanie alternatywnych kosmicznych porządków. W podobnych rejonach sytuuje…
Co rzuca mi się w oczy: otwarcie czasoprzestrzeni stosunkowo rzadko jest tu portretowane pozytywnie. Swoboda wydaje się osobom piszącym możliwie przerażająca, wiążąc się z rozpadem rzeczywistości. Na przykład proza poetycka Myszograja – bohater jest zamknięty w nicości, jego jedynym punktem odniesienia są pojedyncze, ulotne bodźce.
Gra zamykania i otwierania wierszowych map i historii oparta jest na poetyckim ruchu, a kiedy zatrzymuje się ruch, wraz z nim staje czas. Podobne refleksje pojawiają się w antycznej filozofii, potem przejętej przez myśl chrześcijańską: tam, gdzie nie obowiązują ziemskie zasady przemijania, otwiera się nieskończoność.
Chronotopy i kartografie można negocjować, deformować czy projektować – literatura nie tylko wyobraża sobie światy, lecz także je organizuje. W zaprezentowanych tekstach czasoprzestrzenie porządkowane są na najróżniejsze sposoby, ale bardzo często definiują je gesty poetyckiego otwierania i zamykania pola: język opisuje różnorodne linie demarkacyjne, wypracowuje…